İkinci el araba alırken nelere dikkat edilmeli?

1. İlana bakarken: ilk eleme

Aracı görmeye gitmeden önce ilandaki bilgiler seni çoğu kötü aracı elemeye yeter. Şunlara bak:

• Fiyat piyasanın çok altında mı? Benzer yıl, kilometre ve donanımdaki ilanlardan belirgin şekilde ucuzsa sebebini mutlaka sor. Ağır hasar kaydı, yüksek kilometre ya da kronik bir arıza çoğu zaman fiyatı düşürür.
• Boya-değişen bilgisi açık yazılmış mı? “Hatasız”, “boyasız” gibi ifadeleri ekspertizle doğrulamadan kabul etme.
• Tramer tutarı belirtilmiş mi? Tutar kadar hangi parçaların etkilendiği de önemlidir.
• Fotoğraflar: Farklı açılardan, gün ışığında çekilmiş fotoğraflar güven verir. Tek açıdan, gece ya da ıslak zeminde çekilmiş fotoğraflar kusurları saklayabilir.

İpucu: Hayırlansın uygulamasında ilanın ekran görüntülerini yükleyerek fiyat, kilometre ve boya-değişen bilgisinin tutarlılığını saniyeler içinde değerlendirebilirsin.

2. Satıcıyla telefonda konuşurken

• Araç kimin adına kayıtlı? Satıcı ruhsat sahibi değilse vekâletname olup olmadığını sor.
• Aracın şasi numarasını iste. Şasi numarasıyla hasar kaydı ve değişen parça sorgusu yapabilirsin.
• Periyodik bakımları nerede yaptırıldı, faturaları var mı?
• Rehin, haciz ya da trafikten men kaydı var mı? Bunlar noter satışını engeller.
• Son muayene tarihi ve muayenede kaydedilen kilometre bilgisi nedir?

3. Aracın başında: dış kontrol

• Panel aralıkları: Kapı, kaput ve bagaj boşlukları iki tarafta eşit olmalı. Eşit olmayan aralık darbe ya da değişen parça işareti olabilir. Ayrıntılar için boya-değişen nasıl anlaşılır rehberine bak.
• Renk tonu: Aracın etrafında dolaşıp farklı açılardan bak. Ton farkı boyalı parçayı ele verir.
• Cıvatalar: Kaput ve çamurluk bağlantı cıvatalarında anahtar izi, parçanın söküldüğünü gösterir.
• Camlar ve farlar: Cam üretim yılları birbirine yakın olmalı; tek bir farklı cam, değişim olabilir.
• Lastikler: Düzensiz aşınma rot ayarı ya da alt takım sorununa işaret edebilir. DOT kodundan lastik yaşını kontrol et.

4. İç mekân ve kilometre

Direksiyon, vites topuzu, pedallar ve sürücü koltuğunun yıpranması gösterilen kilometreyle uyumlu olmalı. 60 bin kilometredeki bir araçta aşınmış pedal lastikleri şüphe uyandırır. Kilometrenin doğruluğunu kontrol etmenin yolları için kilometre düşürme nasıl anlaşılır yazımızı oku.

İkinci el araba alırken km kaç olmalı? Tek bir doğru sayı yok. Yılda ortalama 15-20 bin km normal kabul edilir. Düzenli bakımlı 180 bin km'lik bir araç, bakımsız 90 bin km'lik bir araçtan daha sağlıklı olabilir. Önemli olan kilometrenin belgelerle tutarlı olmasıdır.

5. Motor ve test sürüşü

• Motoru soğukken çalıştırmak iste. Sıcak motor bazı sorunları gizler.
• Egzozdan mavi duman yağ yakmaya, yoğun beyaz duman conta sorununa, siyah duman yakıt ayarına işaret edebilir.
• Yağ kapağının içinde köpük ya da mayonez kıvamında birikinti olmamalı.
• Test sürüşünde şehir içi, rampa ve mümkünse yüksek hız dene. Direksiyon sağa-sola çekmemeli, frenlerde titreme olmamalı.
• Otomatik şanzımanlı araçlarda dur-kalk trafikte vites geçişlerini dikkatle hisset.

6. Ekspertiz: son karar öncesi şart

Ne kadar dikkatli bakarsan bak, bağımsız bir ekspertiz firması boya kalınlık ölçümü, kaporta, motor, şanzıman ve alt takım kontrolünü cihazlarla yapar. Ekspertiz ücretini genelde alıcı öder; bu masrafı almaktan vazgeçtiğin kötü bir aracın maliyetiyle kıyasla. Paket türleri için ekspertiz ücreti ve raporu rehberine bak.

7. Resmi sorgular

• Hasar kaydı (tramer): SBM'nin SMS hizmeti ve internet sitesi üzerinden sorgulanır.
• Muayene geçmişi: TÜVTÜRK kayıtları muayene tarihlerini ve kilometreleri gösterir.
• Rehin ve haciz: Noter satış sırasında zaten kontrol eder, ama önceden satıcıdan e-Devlet dökümü istemek zaman kazandırır.

8. Pazarlık

Ekspertizde çıkan her bulgu, pazarlıkta somut bir argümandır. “Sol ön çamurluk boyalı, arka lastikler değişmeli, triger bakımı gelmiş” gibi listeyle konuşmak, genel bir indirim istemekten çok daha etkilidir. Hayırlansın raporundaki pazarlık mesajını bu amaçla kullanabilirsin.

9. Noter ve ödeme

İkinci el araç satışı noterde yapılır. Aracın geçerli zorunlu trafik sigortası olmalıdır; satıştan sonra alıcı adına yeni poliçe yapılır. Büyük tutarları nakit taşımak yerine noterdeki güvenli ödeme seçeneklerini veya banka havalesini tercih et. Tüm adımlar için ikinci el araba alırken yapılacak işlemler yazısına bak.

Kısa kontrol listesi

1. Fiyat, kilometre ve yıl piyasayla uyumlu mu?
2. Tramer tutarı ve değişen parçalar sorgulandı mı?
3. Panel aralıkları ve renk tonu eşit mi?
4. Camlar ve lastik yaşları tutarlı mı?
5. İç yıpranma kilometreyle uyumlu mu?
6. Soğuk motor çalıştırıldı mı?
7. Test sürüşü yapıldı mı?
8. Bağımsız ekspertiz yaptırıldı mı?
9. Bakım faturaları görüldü mü?
10. Rehin, haciz ve muayene durumu temiz mi?